معرفي كتاب

(( كتابشناسي افغانستان ))،تاليف شهاب الدين فرخ يار است كه نخستين بار در سال 1381 هجري شمسي انتشارات شهاب ثاقب در تهران با تيراژ 1500 نسخه و در 100 صفحه منتشر كرده است.

              اين مجموعه كه دفتر اول از طرح (( كتابشناسي افغانستان )) است،كتاب هاي انتشار يافته از آغاز سال 1358 تا پايان 1380 هجري شمسي را معرفي مي كند.

مولف

در رابطه با شخصيت علمي و زندگاني پژوهشي شهاب الدين فرخ يار كه از نويسندگان و پژوهشگران ايراني است آگاهي چنداني نيافتيم جز اين كه از او دو اثر ديگر ديديم به نام هاي (( افغانستان:سرزمين دره ها ))(سفرنامه و خاطرات سفر به افغانستان)،تصحيح و تحقيق (( صبح جواني ما ))(نوشته ي ساتم الغ زاده،نويسنده ي مشهور تاجيكستاني).

               قلم و بيان اين نويسنده به خوبي گوياي ارتباط و آشنايي نزديك او با مردم و سرزمين افغانستان است.

               مقاله ي ادبي وي در سوگ احمد شاه مسعود با نام (( شاعري كو،تا براي مردي از تبار ما مرثيه اي بسرايد؟ )) تاييدي بر اين مطلب است.

شيوه ي پژوهشي

اين پژوهشگر در پيش گفتار كتاب خود تصريح مي كند:(( پيشنهاد نخستين اين كار از سوي دوست گرامي علي اصغر رمضان پور كه در عين حال معاون فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي هم نيز هست مطرح شد،اما اين كه كتاب شناسي به چه مي بايد مي پرداخت كمي دشوار بود.هرچه كه در باب افغانستان است يا هرچه كه افغانستاني ها نوشته اند.سرانجام در تركيب اين دو بنا را بر آن گذاشتيم تا در فاصله ي دو حادثه ي سرنوشت ساز كه نخستين آن با ورود نيروهاي اتحاد جماهير شوروي در سال 1358 شكل گرفت و ديگري سقوط طالبان در سال 1380 كه با ورود نيروهاي امريكايي و مؤتلفانش صورت پذيرفت آثاري را كه در هر موضوعي افغانستاني ها تاليف كرده اند و نيز آنچه را كه هم زبانان درباره ي افغانستان نگاشته اند يك جا جمع آوريم؛با اين تبصره كه نشر دوباره ي برخي از تاليفات پيش تر از 1358 نيز به عنوان فعاليت هاي فرهنگي از سوي فرهيختگان افغانستان كه شمار زيادي نيست استثنائاً در اين مجموعه وارد شود. )).

               فرخ يار دستاورد تلاش خويش را در هفت موضوع " ادبيات "،" تاريخ "،" دين "،" سياست "،" علوم اجتماعي "،" كليات "،" هنر " دسته بندي مي كند و بر اساس شهرت( نام خانوادگي ) نويسندگان و به ترتيب حروف الفبا ارائه مي دهد و به بيان شناسنامه ي انتشاراتي هر كتاب قناعت مي كند.

ويژگي هاي كتاب

1. پيش گفتار بسيار زيبا و بي پرواي مولف كه به برخي مسائل سياسي،اجتماعي،فرهنگي و اشتراك هاي تاريخي و فرهنگي دو كشور ايران و افغانستان اشاره مي كند؛انگيزه اش را از اين كوشش بيان مي كند و مي گويد:(( اين كار از اين رومناسب بود كه تصويري از آن چه را كه فرهيختگان افغانستان در اين فاصله ساخته اند باز مي نمود و نيز در حوزه ي زبان فارسي،داشته هايمان در اين باره اگرچه بسيار نبود در يكجا جمع مي آمد.))؛

2. جستجو و تتبع گسترده و استفاده از همكاري هاي ديگر آگاهان و كتابخانه ها از جمله كتابخانه ي دوشنبه  ي تاجيكستان؛

3. موضوع بندي كتاب ها در هفت موضوع اصلي " ادبيات" و...؛

4. لحاظ كردن ترتيب الفبايي حتي در هفت موضوع اصلي و سپس در اسامي نويسندگان؛

5. تهيه ي نمايه ي نام ها و كتاب ها؛

6. محدود ساختن تحقيق به يك مقطع زماني خاص(1358- 1380)؛

7. معرفي 508 عنوان كتاب كه 49 عنوان آن در موضوع تاريخ است.

كاستي ها

1. فقدان فهرست مطالب؛

2. عدم ارائه ي چكيده ي مطالب كتاب ها ي معرفي شده:نوشتن چكيده و يا معرفي مختصر از محتواي هر كتاب( به اندازه ي يك بند يا پاراگراف ) مي توانست راهنماي خوبي براي خوانندگان اين مجموعه نسبت به مطالب هر كتاب باشد كه نويسنده از آن چشم پوشي كرده است؛

3. عدم توجه به ترجمه هايي كه در موضوع افغانستان است و از زبان هاي غير فارسي انجام شده است و ...؛

4. جامع نبودن تحقيق و از قلم انداختن آثار متعددي از جمله:(( افغانستان و مداخلات خارجي ))؛نوشته ي مير آقا حق جو؛قم:انتشارات مجلسي،1380و (( هزاره ها در جريان تاريخ و فرازهاي تاريخ سياسي،اجتماعي افغانستان ))؛نوشته ي محمد اسحاق اخلاقي؛قم:نشر شرايع،1380.